Niżański Klub Paralotniowy - ParaLotNisko - Napędy PPG, Solo210, Parapower

Kask do PPG zesłuchawkami i mikrofonem

            W niniejszym opracowaniu przedstawiamy opis wykonania kasku dołączności. Kask taki można wykorzystać wszędzie tam, gdzie panuje hałas silnika - paralotnie z napędem, motolotnie i inne.Opis powstał na podstawie naszych wielu żmudnych doświadczeń oraz prób w powietrzu i na ziemi. Przedstawiamy dwie koncepcje,które powstawały obok siebie. Sprawa głośników jest w obu wersjach prawie identyczna i zostanie ona opisana tylko raz. Owe różnice pojawiają się w przypadku transmisji głosu a dokładniej - umiejscowienia mikrofonu. Wykonanie kasku z dobrymi parametrami wymaga przeprowadzenia wielu doświadczeń i prób. Dlatego też wielu decyduje się na zakup gotowego zestawu dołączności. Problem jednak w tym, że nie zawsze są oni zadowoleni z zakupu. Dzieje się tak, gdyż producenci oszczędzająna podzespołach, z których wykonują swoje kaski. Dobre kaski renomowanych firm to wydatek powyżej 700 zł. lub więcej. Kask, który poroponujemy ci do wykonania to sprzęt o dobrych parametrach i niewielkich nakładach finansowych. Jeśli zdecydujesz się go wykonać, na pewno będziesz zadowolony i sporo zaoszczędzisz.

Dlaczego to takie trudne?

        Wykonanie dobrej jakości kasku z łącznością jest banalnie proste jeśli wiesz co robisz, ale cholernie trudne, gdy nie masz doświadczenia. Oprócz wymaganych niezbędnych nakładów, których najdroższym, ale najważniejszym składnikiem jest mikrofon różnicowy produkowany przez firmę Protonsil - typ MM-216 wymagana jest odrobina doświadczenia, trochę wiedzy z zakresu podstaw ektroniki i cierpliwość.

Na początku probowaliśmy zaoszczędzić na mikrofonie.Wykonałem więc uklad dwóch wzmacniaczy o przeciwnych fazach,ktory działał jako mikrofon różnicowy. Niestety układwzudzał się. Wymagał też baterii, które szybko się rozładowywały i niestety dodatkowo obciążały cały system. Układu tego nigdy nie udało mi się wyregulować. Na dokładkę ciężko jest rozmieścić mikrofony wzgledem siebie. Więc jeśli myślisz o tym rozwiązaniu - daruj sobie.

Korzystając z poniższego tekstu nie musisz już eksperymentować, gdyż zrobiliśmy to za ciebie. Wykonaj więc samodzielnie tanim kosztem własny kask radiokomunikacyjny odobrych parametrach.

II - jak dwie koncepcje,Ty wybierasz

Nie będziemy tutaj prowadzić dyskusji nad wyższością jednego rozwiązania nad drugim - należy to do użytkowników każdego z systemów mocowania mikrofonu. Praktyka pokazała, że obydwa rozwiązania świetnie prawdzają się w praktyce a reszta jestkwestią gustu. O gustach zaś nie dyskutujemy. Wybór więc należy wyłącznie do Ciebie.

Kompletujemy niezbędny sprzęt

	Ochronniki słuchu PELTOR do montażu nachełmowego. Koszt około 30 zł. Kupisz na Allegro lub w sklepie BHP. Używam Peltorów oznaczonych numerem 1. Im większy numer - tym większe tłumienie. Jedynki są dla mnie optymalne. Słyszę delikatnie silnik ale i to, co mówią inni. Kolega lata z ochronnikami z numerem dwa i również jest zadowolony. Tak więc i jedne i drugie będą działać. Polecamy zakupić o ile to możliwe w kolorze kasku lub pomalować je na kolor kasku.
	Kask. Dowolnego typu. Najlepiej, gdy wykorzystasz swój obecny kask. Nie będziesz musiał wówczas ponosić dodatkowych kosztów. W naszym przypadku zastosowaliśmy kask narciarski SMJ Sport. Ten model świetnie "integruje" się z ochronnikami słuchu PELTOR i nie wymaga wielu zabiegów do ich przymocowania. Kupisz w sklepie sportowym lub na Allegro. Koszt - około 90 zł. Kask wg koncepsji Ryśka, to kask rowerowy. Pod takim hasłem szukaj więc na Allegro.
	Masz mikrofon różnicowy - masz pewność Mikrofon różnicowy MM-216 firmy PROTONSIL Symbol produktu: 9 7310 331 01 Parametry: Typ: dynamiczny Skuteczność: 0,8 mV/Pa Impedancja: 600 ohm Pasmo przenoszenia: 300 - 3400 Hz Charakterystyka: kołowa Kupisz go w firmie PROTONSIL: http://www.skleptonsil.pl/ niestety kosztuje około 95 zł. ale naprawdę warto...
	...albo na początek tani mikrofon dynamiczny Możesz spróbować wykorzystać tani mikrofon dynamiczny zakupiony w sklepie z częściami elektronicznymi. Koszt takiego mikrofonu to tylko 5 zł. Proszę pamiętać, aby była to wkładka dynamiczna. Wkładka ma średnicę około 3 cm. Może być dowolnego typu. Niestety jakość nie będzie juz tak dobra jak w przypadku zastosowania mikrofonu MM-216. Dodatkowo w przypadku zastosowania takiego mikrofonu należy wyposażyć wysięgnik mikrofonu w dośc grubą gąbkę a sam mikrofon okręcić folia aluminiową (eklranowanie), gdyż mikrofon będzie się wzbudzał.
	Dodatek - gąbka tłumiąca wiatr Gąbka osłaniająca mikrofon. W przypadku mikrofonu MM-216 można wstawić niewielką. W przypadku mikrofonu tańszego, nalezy zastosować grubszą, aby wyeliminować zakłócenia powodowane przez wiatr. Gąbki można zakupić np. tu: http://muzyczny.pl/sklep/index2.php?gid=131
	Włącznik nadawania PTT - w przypadku wariantu z uchwytem Przycisk PTT (nadawanie). Montowany do jednego z ochronników Peltor. Kupisz w każdym sklepie z częściami elektronicznymi. Rozmiar dowolny. Cena około 3 zł.
Części elektroniczne: - tranzystor BC-547B lub BC-547C, - kondensator 220nF, - rezystor 470kOM, - lutownica, cyna, itp.	Kilka części elektronicznych - jeśli potrzbujesz wzmacniacza - patrz tabela w części -"Montujemy elektrykę" To części potrzebne do wykonania prostego wzmacniacza dopasowującego. Mikrofon MM-216 jak i każdy mikrofon dynamiczny może nie działać jeśli podłączysz go bezpośrednio do radiotelefonu, który nie ma odpowiedniego wzmacniacza. Urzadzenia te zwykle przystosowane są do mikrofonów elektretowych. Jeśli jednak w tabeli twój model radiotelefonu oznaczony jest jako niewymagający wzmacniacza - nie musisz męczyć się ze wzmacniaczem.
	Przewód ekranowany zakończony wtykiem. W zależności od tego jakie masz radio. Ja mam Jingtong JT-208 z gniazdem typu mini jack. Dokupiliśmy dodatkowy kątowy reduktor, który jest dość solidny. Niektóre radia wymagają 2 wtyczek (np. ICOM). Możesz także kupić gotowy przewód dedykowany do twojego radiotelefonu, lub zakupić mikrofonogłośnik, gdy korzystasz z wariantu I czyli z "gruszką". Zapominasz wówczas o wszelkich dodatkowych kabelkach i pomijasz tę pozycję.Warto zakupić dobrej jakości przewód, gdyż jak zauważyłem po roku użytkowania, potrafi się przecierać tuz przy kasku. Szczegóły - rozdział WTYKI
	Jeśli korzystasz z wersji z gruszką SPM-10 to zewnętrzny mikrofono-głośnik posiadający wbudowany przycisk PTT. Przeznaczony jest do zdalnej obsługi nadawania i odbioru w przenośnych radiostacjach na pasmo 2m/70cm i duobanderach. Na tylniej ściance obudowy został umieszczony obrotowy klips pozwalający przypiąć SPM-10 do różnych wystających elementów pod dowolnym katem. SPM-10 Jest to dobry wybór do Yeasu, gdyż posiada już zamontowany wtyk. wyposażono w kabel sprężynowy. Cena: 49 zł. Kupisz na Allegro u: drecomm_pl
	Jeśli korzystasz z wersji z gruszką - inny model Mikrofonogłośnik ALBRECHT SM 400. Cena: 33 zł. Kupisz na Allegro u: sklepcb

W mikrofonogłośnikach ważny jest jedynie kabel - najlepiej z przymocowanym już wtykiem odpowiednim dla twojego radia oraz gruszka. Mikrofon nie bedzie używany. Oczywiście pamiętaj, że zakup mikrofonogłośnika jest konieczne tylko wówczas, jeśli decydujesz się wykonać pierwszą wersję urządzenia.

Montaż ochronników nakask

Montaż ochronników na kask wymaga podszlifowania boków kasku. Pierwszą czynnością jest założenie kasku na głowę i odrysowanie np mazakiem lub ołówkiem miejsca zeszlifowania. Pomocna może być druga osoba. Po odrysowaniu miejsca szlifowania, wykonujemy tę czynność zakładając na wiertarkę odpowiedniej wielkości ściernicę. Oczywiście można zrobić to w inny sposób, ale ten jest daje najbardziej estetyczny efekt.

Po zeszlifowaniu powierzchni, wiercimy dziury. Ochronniki montujemy śrubką kontrowaną od wewnątrz kasku
wyciągając wcześniej wewnętrzną wkładkę.

Na koniec warto od wewnątrz zalać nakrętkę klejem, aby wykluczyć przypadkowe odkręcenie. Ponownie wykładamy wkładkę do wnętrza.

Zamontowane ochronniki na kasku wygladają estetycznie.
Widoczny jest przygotowany otwór na przycisk nadawania PTT oraz wyciągnięty kabel mikrofonowy.

Jako kabel mikrofonowy zastosowałem przewód audio dopołączenia napędu CD-ROM z kartą dźwiękową. Wykorzystujemy tylko jedna żyłę + ekran. Można wykorzystyać inny ekranowany kabel.

Montaż głośników doochronników

        Jako głośniki można wykorzystać stare głośniczki komputerowe. Znajdziesz je w starszych komputerach. Jeśli nie macie dostępu do starszych komputerów,odwiedźcie najbliższy sklepu omputerowy. Dostaniecie je za darmo lub za symboliczna kwotę. Maja one oporność 8om, więc połączone szeregowo dadzą wymaganą przez większość radiotelefonów oporność - 16om. Oczywiście zamiast głośników można użyć słuchawek, ale głośniki zapewniają bardzo głośny i wyraźny dźwięk.

Z miękkiego plastyku wykonujemy osłonę w kształcie ochronnika od wewnątrz i wiercimy w niej kilka dziur. Oddzielaja onegłośnik od ucha.

Głośnik montujemy na wykonanej osłonie dobrym klejem. Można wykorzystać Poxipol.
Ja zastosowałem "Klej Monażowy SBS - Tytan CSX 320"zakupiony w sklepie z farbami. Jest fajny, gdyż elastyczny i szybko wysycha.

Po wyschnięciu kleju lutujemy przewody i montujemy głośnik w ochronniku.
Nie zapomnij wstawić pod spód gąbki wygłuszające.

        Dodatkowo ochronniki można wyłożyć wewnątrz folią aluminiową (pomiędzy plastykiem a gąbką). Napisaliśmy: można, ale nie jest to niezbędne. Przy próbach zestawu, jeśli podczas odbioru bedziesz słyszał zakłócenia,można wykonać dodatkowe ekranowanie. Wówczas do folii należy dokleić kabelek, a ten dołączyć do masy. Robimy tak tylko wprzypadku, gdy podczas transmisji są zakłócenia podczas pracy silnika. Zależy to od jakości radiotelefonu oraz wielkości zakłóceń napędu.

II wersja a więc uchwytmikrofonowy

        Jeśli czytasz ten fragment, to znaczy, żezdecydowałeś się zbudować II wersję urządzenia czylimikrofon na wysięgniku. Jako uchwyt mikrofonu możnawykorzystać tani mikrofon komputerowy z giętkim uchwytem typu"gęsia szyjka". Uchwyt tego typu jest giętki iumożliwia dopasowanie wysięgnika. Jest to bardzo ważne, gdyżmikrofon bedzie poprawnie działał tylko wówczas, gdy będzieoddalony od ust o killka centymetrów.

Taki mikrofon posłużył nam do wykonania wysięgnika mikrofonu.koszt - 18zł. Allegro. Można jednak wykorzystać inne mikrofonylub wysięgniki. Oryginalny mikrofon pastylkowy należywymontować. Zamiast oryginalnego nalezy solidnie przymocowacmikrofon MM-216 lub inny dynamiczny. Ja zastosowałem Poxipol.

UWAGA!!!

Mikrofony elektretowe, tzw. pastylki montowanew mikrofonach komputerowych nie nadają sie do wykorzystania,gdyż zamiast mowy słychać TYLKO pracujący silnik. Nie pomożeprzy tym nawet gruba gąbka osłaniająca mikrofon.Przeprowadzaliśmy także testy z mikrofonami dynamicznymi.

Mikrofon elektretowy nie nadaje się do zastosowania w naszymzestawie

Montujemy elektrykę

Uwaga - Jeśli zakupisz mikrofon produkcji krajowej, to na 95% przypadków wzmacniacz nie jest wymagany. Zauważyłem jednak, że w mikrofony produkcji rosyjskiej, maja bardzo duży rozrzut rezystancji, czyli w skrócie - jak trafisz.

Jeśli do twojego radiotelefonu wymagany jest wzmacniacz (patrztabela powyżej), musisz wykonać prosty układ wzmacniacza dopasowującego mikrofon dynamiczny do radiotelefonu. Wiele radiotelefonów pracuje tylko z mikrofonami pojemnościowymi (pastylkowymi). Nie należy wówczas podłączać mikrofonu dynamicznego bezpośrednio do radiotelefonu, gdyż można go uszkodzić lub poprostu takie rozwiązanie wcale nie będzie działać. Prosty układ rozwiązuje w zupełności sprawę. Części mozna kupićw każdym sklepie z częściami elektronicznymi. Jako przewód łączący kask z radiotelefonem możesz wykorzystać zwykłyprzewód stereofoniczny o odpowiedniej długości. Ważne tylko,by był to przewód ekranowany, który eliminuje zakłócenia. Jeśli jednak twój radiotelefon nie wymaga wzmacniacza - pomińwzmacniacz podłączając mikrofon bezpośrednio do radiotelefonu,gdyż dodatkowy wzmacniacz może się wzbudzać i generować zakłócenia.

Najlepiej zakupić giętki przewód stereofoniczny - studyjny (koszt. 2-4 zł/metr). Jest bardzo trwały i odporny na zginanie. Jak wykazały testy, zwykły tani przewód po prostu po pewnym czasie ulega uszkodzeniu.

Wersja ze wzmacniaczem mikrofonowym

* Zamiast rezystora 300-700KOm można wstawićpotencjometr montażowy 1M i wyregulowac punkt pracy tranzystora.Z mojej praktyki wynika, że najpewniej działającym rezystoremjest 470kOM.

Wersja bez wzmacniacza

Umikrofon testowy - wkładkę kład możemy wykonać na pająkajak na rysunku poniżej. Jako testowy przełacznik wykorzystałemprzełacznik dwustronny a jako telefoniczną. Po wypróbowaniudziałania układu zalej układ klejem i umieść w ochronniku odstrony przycisku PTT.

Układ testowy, na którym testowaliśmy działanie urządzenia.

Szczególną ostrożność nalezy zachowaćpodczas lutowania przycisku nadawania (PTT). Przełączniki zjakimi miałem do czynienia są marnej jakości. Podczaslutowania można przepalić lutownicą plastyk i takiprzełącznik nadaje się do wyrzucenia. Zalecam, aby podczaslutowania przewodów do przełącznika, małymi szczypcamiodbierać ciepło lutownicy, aby nie stopić delikatnegoplastykowego korpusu wtyku.

Mikrofonogłośnik

Jeśli zdecydowałeś się na wersję z mikrofonogłośnikiem,  to mikrofon zamontuj NA ZEWNĄTRZ "gruszki". Mikrofon MM-216 zamontowany wewnątrz nie będzie poprawnie działał. Umocuj mikrofon na zewnątrz, jak na obrazku poniżej. Dzięki temu dźwięk silnika będzie docierał z obu stron mikrofonu a tym samym zostanie dokładnie "wycięty". Słychać będzie jedynie Twoją mowę.

 Kask w wersji z wysięgnikiem

Gotowy kask PPG z boku	...i z przodu

Kask w wersji bez wysięgnika 

Wtyki

Oznaczenie 1,2,3,4 dołączane do układu wgschematu podanego wyżej.

	Połączenie pomiędzy kaskiem a radiotelefonem. Radiotelefon Jingtong JT-208. Wyumagany jest jedynie jeden wtyk mini jack stereo.
	Podłączenie radiotelefonu ICOM. Wymagane są dwa wtyki: mikro jack stereo oraz mini jack mono.

Po zmontowaniu całości upewniamy się, że nie ma zwarć.Szczególnie we wtykach, gdy montowaliśmy je samodzielnie.Najlepszym rozwiązaniem jest zakupienie wtyczek razem zprzewodami. Takie fabryczne rozwiązanie jest bardzo trwałe.Jeśli więc zakupisz mikrofonogłośnik, prawdopodobnie wtykiodpowiednie do Twojego radiotelefonu będą już zamontowane.Jeśli decydujesz się na samodzielne wlutowanie wtyczek, topamiętaj, aby po zalutowaniu i upewnieniu się, że nie mazwarcia, zalać wnętrze wtyczki klejem Poxipol. Wzmocniony w tensposób wtyk będzie zamocowany bardzo pewnie.

Możliwe problemy, na jakie możesz natrafić:

Mikrofon nie działa.

1. Sprawdź dokładnie połączenia kabli najlepiej omomierzem,
2. Być może do twojego radiotelefonu wymagany jest wzmacniacz,
3. Sprawdź mikrofon omomierzem - ma mieć około 200-600 om,
4. Zamiast rezystora 470k wstyaw potencjometr montażowy 1Mom, następnie próbuj nadawać kręcąc potencjometrem,
5. Sprawdź wtyk Jack - mieliśmy z tym problem. Czasem wtyczki po prostu nie łączą.

Mikrofon działa bardzo słabo (bardzo cicha modulacja)

1. Zastosuj dodatkowy wzmacniacz mikrofonowy.

Słuchawki nie działają.

1. Sprawdź dokładnie połączenia kabli do głośników najlepiej omomierzem,
2. Sprawdź omomierzem każdy głośnik - powinien mieć 8 om każdy.

Zakłócenia podczas odbioru lub nadawania.

1. Wstaw dodatkowy kondensator (10nF - 220nF) pomiędzy bazę a kolektor tranzystora lub pomiędzy bazę a kolektor. Spowoduje to także obcięcie wysokich tonów z mikrofonu, co poprawi jakość mowy.
2. Zaekranuj wnętrze ochronników folią aluminiową i podłącz ekran do masy,
3. Być może wzmacniacz daje zbyt duże wzmocnienie, a twój radiotelefon nie wymaga dodatkowego wzmacniacza - wyeliminuj wzmacniacz.

Opracowanie powstało na podstawie mozolnych doświadczeń i prób kilku osób. Złączyliśmy nasze siły i tak powstał ten opis.

Leszek Klich, Rysiek Kołodziej, Tomek Moskal.